NASA'nın üç aylığına Mars'a gönderdiği robotlar görev başındaki 5. yıllarını tamamlamaya hazırlanıyor.
 
Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesinin (NASA) Mars'a sadece 3 aylığına gönderdiği ikiz tekerlekli robotlar Spirit ve Opportunity, çok yakında görev başında 5. yılını tamamlayacak.

Mars'a 3 Ocak 2004'te indirilen Spirit ve 24 Ocak 2004'te indirilen Opportunity, şimdiye dek 250 binden fazla görüntü gönderdi, her biri 20 km'den fazla yol katetti, dağları tepeleri aştı, kraterlere indi, birçok kez kuma saplandı. İki robot da arızalara rağmen yıllara meydan okudu.

Kızıl Gezegen'in toz fırtınalarında ayakta kalmayı başaran ve Mars'ın daimi yörüngesindeki Mars Odyssey uzay aracı vasıtasıyla 36 GB'den fazla veri gönderen Spirit ve Opportunity'nin enerji seviyesi, güneş panellerinde biriken toz yüzünden her yıl giderek azaldı ve bu da akülerinin yavaş yavaş "ömrünü tamamlamasına" neden oldu.

Geçen kışın özellikle Spirit için çok kötü geçtiğini belirten proje yöneticisi John Callas, Spirit'in akülerinin daha yeni kendine geldiğini ve hassas cihazları ile devrelerini geceleri sıfırın altında 38 dereceye kadar düşen korkunç soğuktan korumaya yetecek güneş enerjisini ancak toplayabildiğini söyledi.

Tüm zorluklara rağmen yeni görevler verilen robotlardan Spirit, tekerleklerindeki önemli tahrik sorununa rağmen 200 metre güneye yönelerek 2006'da gözlemlenen "Home Plate" adlı düzlük bölgeye gidecek ve burada meydana geldiğine inanılan volkanik patlamanın izleriyle ilgili inceleme yapacak.

Opportunity de kısa süre önce terk ettiği "Victoria Krateri"nden kuş uçuşu 12 km uzaklıktaki "Endeavour Krateri"ne ilerleyişini sürdürüyor. Şimdiden 2 km yol kateden Opportunity, güzergahının üzerindeki ilginç oluşumların yüksek çözünürlüklü görüntülerini geçmeye de devam ediyor.
 

NASA, 3 ay kadar önce İzlanda'da bir buzula bıraktığı lastik ördeklerini şimdi bulamıyor.
 
Kurumun, Eylül ayında buzulların küresel ısınmaya bağlı olarak erimesini gözlemlemek için attığı 90 adet ördekten haber alınamıyor.

Bu yüzden NASA, kutup sularında avlanan balıkçılardan, yolcu gemilerindeki yolculardan ve ticaret gemisi mürettebatlarından, suda gözlerine ilişebilecek sarı lastik ördekleri bulup getirmelerini ve bulunduğu konumu belirtmelerini rica ediyor.

Satürn'ün aylarından Titan'ın yüzeyinde bilgi toplayan Huygens'in çektiği iki ayrı fotoğraf karşılaştırıldığında, ikinci fotoğrafta sıvı olduğu tahmin edilen noktalar tespit edildi. 

Diğer gezegen ya da aylarda görülen donmuş göllerden farklı bir yapıya sahip sıvının "çiy damlası" olduğu tahmin ediliyor. 

Çiy, atmosferik sınır tabakadaki hava parselinin aktüel buhar basıncının, yüzeyin sıcaklığına ait doymuş buhar basıncından daha yüksek olması sonucu, havadaki su buharının soğuk yüzey ve / veya cisim üzerinde yoğunlaşarak sıvı faza geçmesi olarak tanımlanıyor. 

Daha açık bir dille çiy, geceleri havanın soğumasıyla havada bulunan su buharının yoğuşarak oluşturduğu damlacıklar olarak ifade ediliyor. 

Bilim adamları Titan'daki çiyin oluşmasında Huygens'in etkisinin olduğunu düşünüyor. Ancak ne olursa olsun çiyin oluşabilmesi için atmosferde su buharının olması gerektiğini ve bunun daha önce Dünya hariç hiçbir yüzeyde tespit edilmediğinin de altını çiziyorlar. 

Bunlara dayanarak konuşan bilim adamları çekilen fotoğrafın Titan'daki yaşamın izi olduğunu iddia ediyor. 

Bütün bu iddialar aşağıdaki fotoğraflar esas alınarak yapılıyor ve henüz bilimsel açıdan bir geçerliliği yok. Ancak önümüzdeki günlerde Titan'la ilgili bilgi akışının artmasıyla olayın gün ışığına kavuşması bekleniyor. 

Satürn ve sisteminin araştırılması amacıyla 1997 yılında fırlatılan Cassini-Huygens uzay aracı, gezegenlerin çekim gücünden yararlanarak yolculuğun hızlandırılabilmesi için Venüs (2 kez), Yer ve Jüpiter yakın geçişlerini gerçekleştirdikten sonra, 1 Temmuz 2004'te Satürn çevresinde yörüngeye girdi. 

İki ayrı uzay sondasından oluşan araçtan, Huygens iniş aracı ayrılarak 14 Ocak 2005'te Satürn'ün en büyük uydusu Titan üzerine iniş yaptı. 

Cassini yörünge aracı ise Satürn çevresinde değişen yörüngeler izleyerek gezegen ve çeşitli uyduları ile ilgili gözlemlerine başladı.

Küresel ısınmanın, tropikal fırtınaların artmasına neden olduğu bildirildi.
Amerikan Havacılık ve Uzay Kurumu (NASA) Jet Motorları Geliştirme Merkezi'nden (Jet Propulsion Laboratory) Hartmut Aumann ve ekibi, 5 yıl boyunca tropikal bulutları inceledi.

Araştırmacılar, bu bulutlar ve okyanuslardaki tropikal bölgelerin ortalama sıcaklığının mevsimsel değişimi arasında çok net bir bağlantı olduğunu belirlediler.

1 derecelik artışta yüksekteki bulut sayısının yüzde 45 arttığına dikkati çeken araştırmacılar, sıcaklığın her 10 yılda 0.13 derece arttığı gözönüne alındığında, tropikal fırtınaların 10 yılda yüzde 6 artmasının beklendiğini vurguladılar.

Güneşten gelen parçacıklara kaşı dünyayı koruyan manyetik alanda 2 büyük çatlak tespit edildi.

Bilim adamları, uzun zamandan beri dünyayı uzayın kötü hava olaylarından koruyan manyetik alanın aşırı hava cerayanına açık, kırık dökük eski bir eve benzediğinin farkındaydı. Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi NASA’ya ait 5 küçük uydudan oluşan “Themis” filosunun yaptığı son gözlemler ise, dünyanın manyetik alanında zaman zaman ortaya çıkan 2 büyük çatlak oluştuğunu ortaya koydu.
Çatlaklardan güneş fırtınalarının ürettiği ve hızı saatte 1.6 milyon km’ye ulaşan yüklü parçacıklar geçerek atmosferin yüksek katmanlarını deliyor.
Themis geçen yaz, dünyanın manyetosferinin en dış kesiminde güneşten fırlayan partiküllerin oluşturduğu tabakanın kalınlığını 6 bin 400 kilometre olarak hesapladı. Bunun manyetik zırhta şimdiye kadar keşfedilen en büyük yırtılma olduğu kaydedildi.
California Üniversitesi’nden bilim adamı Marit Oieroset, yırtılma için “Çok hızlı genişliyor” açıklamasını yaptı. Güneşin yaydığı manyetik fırtına ve yüklü partiküller yere ulaşınca uydu ve yer haberleşmelerini olumsuz etkiliyor.

NASA, Mars'ta bulunan minerallerin, gezegenin yaşanılabilir olduğunu ortaya koyduğunu açıkladı.
 
Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi NASA, Mars'ta bulunan kayaların, gezegenin geçmişte daha önceden düşünülenden daha yaşanabilir olduğunu ortaya koyduğunu bildirdi. 

Mars keşif uydusu Orbiter'ın bulduğu karbonatlı minerallerin, gezegenin en azından bir bölümünün yüksek oranda asit içeren suyla kaplı olmadığını gösterdiği düşünülüyor. 

Mars'ta olası hayat izlerinin doğrulanabilmesi içinse gezegenin yüzeyinde geçmişteki ya da mevcut mikropları inceleyecek özel araçların gönderilmesi şart. 

Hem Amerikalı hem de Avrupalı uzmanlar, halihazırda Mars operasyonlarını ertelemiş durumda. Bu nedenle, gerekli deneylerin yapılmasının yıllar alacağı belirtiliyor. 

Gezegene gönderilen uzay aracı Phoenix beş ay boyunca dünyaya önemli bilgiler göndermesinin ardından Kasım ayında misyonunu tamamlamıştı. 

MARS'TA SU VAR MI?

Amerikan uzay ajansı NASA, Ağustos ayında Phoenix (Anka Kuşu) adlı aracının Mars'ta su bulunduğuna dair kanıtları ilk kez olmak üzere doğruladığını duyurdu. 

Bilim adamları bir kaç yıldır Mars'ta buz olduğunu biliyorlardı. 

Phoenix uzay aracı bu buzun karbondioksitten mi sudan mı oluştuğunu tespit etmek üzere gezegene gönderilmişti. 

Yüzeyden alınan numuneler, aracın içinde suya dönüştü. 

Projede yer alan bilim adamlarından William Boynton, bu testlerle Mars suyuyla ilk kez temas edilmiş olduğu yorumunu yaptı. 

Ancak bilim adamları bunun bir zamanlar gezegenin yüzeyinde suyun sıvı halinde bulunduğu anlamına gelmediğini söylüyorlar.

Bağlantının kesilmesi üzerine görevinin sona erdiği açıklanan uzay aracı, gezegenin kuzeyindeki daha önce incelenmemiş bir bölgesine inmek için 680 milyon kilometre yol kat etmişti.